Onderzoek succesvol innoveren in de overheid

Haagse Beek organisatieadvies onderzoekt in samenwerking met de TU Eindhoven welke factoren bepalend zijn voor innovaties in de overheid en hoe je hier als bestuurder of manager op kunt sturen.

Aanleiding

Haagse Beek organisatieadvies verricht met de TU Eindhoven onderzoek naar de innovatiekracht van overheidsorganisaties in Nederland. Deze organisaties worden met hoge verwachtingen geconfronteerd. Samen met de mogelijkheden die nieuwe technologieën bieden, maar ook door de teruglopende bereidheid om in publieke dienstverlening te investeren, neemt de druk om te innoveren toe. Wij willen bekijken onder welke omstandigheden succesvolle innovaties tot stand komen en wat dit betekent voor het besturen van overheidsorganisaties.

Doelstelling

Er is geen reden om te twijfelen aan het innovatieve vermogen van de publieke sector of te denken dat dit voor de sector een onbekend fenomeen is (Borins, 2002:467). De overheid is door de jaren heen voor verschillende uitdagingen komen te staan die innovatie hebben gestimuleerd en geforceerd. De sector verandert constant, op grote en kleine schaal. Technologische ontwikkelingen, de financiële crisis, bezuinigingen, wetswijzigingen: dit zijn allemaal redenen om een nieuwe weg in te slaan of een oude weg op een nieuwe manier te bewandelen (Sorensen en Torfing, 2012:4).

Opvallend aan innovatie binnen de publieke sector is dat de innovaties die voorkomen vaak een incidenteel en eenmalig karakter hebben (Sorensen en Torfing, 2012:3). Innovaties komen bijvoorbeeld voor wanneer nieuwe wetten lokale veranderingen eisen of wanneer nieuwe technologieën nieuwe manieren van werken mogelijk maken. Echter hebben we hiermee nog niet achterhaald hoe de vernieuwing vorm krijgt en wat hier belangrijke factoren voor zijn. Ook is het moeilijk om de capaciteit voor innovatie te vergroten als laatstgenoemde eenmalig en incidenteel is. Dit gebeurt pas als een innovatie een permanente en systematische activiteit wordt die in de publieke sector doordringt.

Wij willen daarom een bijdrage leveren aan het structurele karakter van innovatie. Met innovatie bedoelen wij een dynamisch proces waarbij problemen en uitdagingen worden gedefinieerd, nieuwe en creatieve ideeën worden ontwikkeld en nieuwe oplossingen worden gekozen en toegepast (Sorensen en Torfing, 2012:4). In handen van publieke managers kan dit een sterk sturingsinstrument zijn.

Aanpak

Wij beschrijven aan de hand van gesprekken en documentstudie casussen van innovaties bij de rijksoverheid, uitvoeringsorganisaties, provincies en gemeenten. In totaal worden twintig casussen beschreven. Aan de hand van de casussen wordt bezien wat ervoor zorgt dat innovatief succes ontstaat en wat in overheidsorganisaties nodig is om tot innovaties te komen. Ook willen wij een stap verder gaan en erachter komen wat dit betekent voor de besturing van overheidsorganisaties. Wat kan de rol zijn van de manager in dit grotere geheel?

De uitkomsten worden verwerkt in een boekje met de naam ‘succesvol innoveren in de overheid’ dat in 2017 gereed komt.

Casussen

Hieronder treft u casussen aan van innovaties binnen de rijksoverheid, uitvoeringsorganisaties, provincies en gemeenten. De casussen zijn de basis voor ons onderzoek naar succesvol innoveren in de overheid. Bij de selectie van de casussen is rekening gehouden met de omvang van organisaties en met de verdeling over de domeinen waarin zij actief zijn.