Jouw business, mijn business, ieders business

Herziening Toezicht Rechtspersonen, Justis

Jouw business, mijn business, ieders business

Wat is het?

Justis voert de Wet controle op rechtspersonen uit, met als doel om misbruik van rechtspersonen (bedrijven) voor financieel-economische criminaliteit te voorkomen en te bestrijden. De afgelopen jaren is de screening van naamloze en besloten vennootschappen helemaal op de schop gegaan. Tot 2011 was er enkel een preventieve toets bij het oprichten van een nieuwe rechtspersoon of veranderen van de statuten. Dat toezicht was onvoldoende: wie de verklaring van geen bezwaar niet kreeg, kon via een sluiproute toch de controle over een BV of NV krijgen, en ook kwam het voor dat rechtspersonen die nog ‘schoon’ waren bij de oprichting snel daarna een malafide karakter kregen.
Nu is er een ICT-systeem dat de bewegingen bij ruim 1 miljoen rechtspersonen continu analyseert op basis van risicoprofielen en de resultaten combineert met de gegevens van belangrijke partners. Als de alarmbellen gaan rinkelen, maakt Justis een nadere analyse en geeft als dat nodig is een risicomelding af aan de handhavende instanties.

Wat levert het op?

  • Snelle, op maat gesneden risicomeldingen.
  • Effectievere interventies door (onder meer) Belastingdienst, politie en Openbaar Ministerie.
  • Concrete opsporingsresultaten: oprollen van een drugslab, onderzoeken naar witwassen, aanhoudingen verdachten.
  • Betere preventie, bijvoorbeeld door intrekken van vergunningen en het blokkeren van oprichting van nieuwe rechtspersonen om fraude te voorkomen.

Wat waren de succesfactoren voor innovatie?

In 2008 gaf de minister aan Justis de opdracht om een vorm van doorlopende screening op te zetten. Dat was een complexe operatie: er was nog geen ervaring met continu toezicht, nieuwe wetgeving was nodig, net als een nieuw businessproces bij Justis en het aanpassen van processen bij ketenpartners die onder verschillende ministeries vielen. Het nieuwe ICT-systeem (RADAR) moest bovendien worden gekoppeld aan de systemen van diverse partners.

Hoewel de politiek achter de herziening stond, kreeg het project te maken met verschillende beleidsprioriteiten bij de ministeries van de ketenpartners. Om de innovatie een duw in de rug te geven, was het nodig om op strategisch/tactisch niveau de governance zo te organiseren dat alle ketenpartners hun prioriteiten en beleidskeuzes konden synchroniseren op basis van gedeelde inzichten en betrokkenheid.

Justis is een organisatie die sterke nadruk legt op stabiliteit en het halen van afgesproken doelen. Om binnen die cultuur de innovatie te organiseren, werkt Justis met een innovatiekalender/agenda met een eigen directeur. Het was belangrijk dat de hele Justis-directie zich gezamenlijk committeerde aan innovatie naast de reguliere werkzaamheden. En de vaart kwam er echt in op het moment dat de collega’s uit de reguliere bedrijfsvoering actiefwerden betrokken bij de innovatie.

Innovatie kent niet dezelfde spelregels als een regulier bedrijfsproces. Om het gewenste resultaat te bereiken – te beginnen bij de aanbesteding – zijn vier elementen belangrijk. Ten eerste flexibiliteit in de manier om tot resultaat te komen; ten tweede voldoende tijd om de innovatie te realiseren; ten derde ruimte voor creativiteit en betrokkenheid; en ten slotte het meenemen in de ontwikkeling vanmedewerkers die met de innovatie moeten gaan werken.

Nieuwsbrief

Iedere week stellen wij met veel aandacht een nieuwsbrief samen over één van onze thema's. Vink aan waarover u de nieuwsbrief wilt ontvangen.

Onze nieuwsitems zijn kort, zonder PR-praat en met relevante informatie op het vakgebied. Wij respecteren uw privacy.