De smaakmaker is Ruimte

Rivierverruiming Overdiepse Polder, Programma Ruimte voor de Rivier, Rijkswaterstaat

De smaakmaker is Ruimte

Wat is het?

In de Overdiepse Polder, even ten oosten van de Biesbosch, leidde een burgerinitiatief tot toepassing van een eeuwenoud concept: het wonen op terpen. Mede dankzij het terpenplan zijn bewoners beschermd tegen hoog water en kunnen boeren in de polder blijven wonen en werken. De rivierverruiming in de Overdiepse Polder valt binnen het programma Ruimte voor de Rivier van Rijkswaterstaat. Dat programma heeft twee doelstellingen: een veilig rivierengebied en een aantrekkelijke leefomgeving.
Het burgerinitiatief is een voorbeeld van de innovatieve procesaanpak die is ontwikkeld binnen Ruimte voor de Rivier. In die aanpak staan samenwerking en decentrale uitvoering centraal. Door van meet af aan interactief samen te werken, konden de belanghebbenden op zoek naar ‘win-win’-oplossingen waarin alle belangen terugkomen: betere bescherming tegen overstromingen, betere ruimtelijke kwaliteit in het rivierengebied, meer recreatiemogelijkheden en kansen voor de economie en innovatie.

Wat levert het op?

  • Innovatie in watermanagement: van dijkverhoging naar ruimte scheppen voor de rivier, van ‘vechten tegen de natuur naar meegeven met de natuur’.
  • Door alle betrokkenen vroegtijdig mee te nemen in het proces, wordt een grote verandering in de directe leefomgeving van burgers een kans in plaats van een bedreiging. In plaats van weerstand komt draagvlak.
  • Bewoners en ondernemers nemen mede verantwoordelijkheid voor de toekomst.
  • Uitgebalanceerde oplossingen waarmee elke partij iets te winnen heeft.
  • Tijdwinst van jaren door een nieuwe procesaanpak waarbij bijvoorbeeld marktpartijen vroeg in het traject worden betrokken, wetgeving is aangepast en besluitvormings- en vergunningstrajecten goed op elkaar worden afgestemd.

Wat waren de succesfactoren voor innovatie?

Er is landelijk urgentie om de bergingscapaciteit van de rivieren te vergroten: de extreem hoge waterstanden in 1993 en 1995. Rijkswaterstaat, de betrokken ministeries, waterschappen, gemeenten en provincies waren van meet af aan gecommitteerd aan Ruimte voor de Rivier.
Om de innovatie binnen het programma te stimuleren, werd de functie van innovatiemakelaar gecreëerd: iemand met de ruimte en de middelen om te zoeken naar innovaties.

De balans tussen medewerkers is van belang: een goede mix tussen mensen met durf en creativiteit en ‘tegendenkers’. Om een complexe interactieve samenwerking vorm te geven zijn specifieke competenties nodig: nieuwsgierigheid, inlevingsvermogen, oprechtheid en vertrouwen.

In het verlengde hiervan moet het proces ruimte bieden: ruimte voor betrokkenen om toe te groeien naar een besluit, ruimte om projectdoelen op te rekken om zo een gezamenlijk belang te dienen, ruimte om risico’s te nemen en fouten te maken. Om die ruimte te krijgen, is het belangrijk dat innovatie in de top van de organisatie is geborgd.
Rijkswaterstaat past de nieuwe procesaanpak van samenwerking en decentrale uitvoering inmiddels steeds breder toe.

Nieuwsbrief

Iedere week stellen wij met veel aandacht een nieuwsbrief samen over één van onze thema's. Vink aan waarover u de nieuwsbrief wilt ontvangen.

Onze nieuwsitems zijn kort, zonder PR-praat en met relevante informatie op het vakgebied. Wij respecteren uw privacy.