Democratische vernieuwing in de gemeente Nijkerk

Een gemeente die de omslag maakt van burgerparticipatie naar overheidsparticipatie door initiatieven uit de samenleving centraal te stellen. Deze ontwikkeling en het werken met zelfsturende teams zorgde bij de gemeente Nijkerk voor een mooi traject met bijzondere resultaten.

Democratische vernieuwing in de gemeente Nijkerk

In het coalitieakkoord in Nijkerk is opgenomen dat de gemeente meer wil aansluiten bij initiatieven in de samenleving. Hieraan is een bezuinigingsdoelstelling verbonden die voor de helft bestaat uit een reductie op de ambtelijke organisatie. Wij begeleidden het verandertraject van de Gemeente Nijkerk tussen 2014 en 2018. Hierbij is het invoeren van een andere manier van werken van de gemeente leidend: de gemeente die initiatief van burgers en instellingen centraal stelt en een faciliterende en ondersteunende rol speelt, in plaats van de klassieke bestuurlijke rol waarin voor de burger wordt bepaald wat goed is.

De volgende onderdelen maakten deel uit van onze begeleiding:

  1. Het vanuit een adviseursrol met de gemeenteraad invullen van een andere besturingsstijl, onder meer waar het de omgang met de samenleving en de ambtelijke organisatie betreft, resulterend in 'samen aan zet'.
  2. Het vanuit een adviserende en coachende rol begeleiden van het college in het verandertraject, met name waar het gaat om een passende besturingsstijl.
  3. Het vanuit een adviseursrol met directie benoemen van nieuwe werkwijzen en bezien van de daarbij passende organisatie-inrichting, met als uitgangspunt zelfsturing.
  4. Het vanuit een adviseursrol met medewerkers benoemen van suggesties om tot een andere manier van werken te komen die past bij het gedachtegoed.
  5. Het vormgeven van de veranderingen in HRM beleid, onder meer voor het werken met zelfsturende team, maar ook mobiliteitsbeleid, loopbaanontwikkeling en het formaliseren van maatregelen.

Het project leidde tot de volgende uitkomsten:

  1. De gemeente werkt niet meer met managers, maar met één gemeentesecretaris en 28 zelfsturende teams.
  2. In combinatie met andere werkvormen en een interne klussenbank (50% mobiliteit) is de krimp opgevangen door vacatures intern in te vullen en gebruik te maken van natuurlijke uitstroom. Er is structureel een miljoen per jaar op personeelskosten bezuinigd op de ambtelijke organisatie.
  3. Er is niet of nauwelijks sprake van frictiekosten voor personeel dat de organisatie verlaat.
  4. Het bijbehorend P&O instrumentarium is ingericht.
  5. Raadsleden, samenleving en ambtelijke organisatie werken met volle overtuiging aan Samen aan zet, een nieuwe manier om de verhoudingen tussen deze gremia in te richten. In Nederland nog niet in deze omvang vertoond. Al het beïnvloedbare budget ligt in beginsel bij de samenleving.

Onderstaand artikelen geeft een impressie van het verandertraject:
Nieuwe vormen van democratie, Artikel Vrij Nederland
Verslag bijeenkomst Dag van de Lokale Democratie
Nijkerk loopt voorop Nijkerk Nieuws
In Nijkerk doet de burger alles, artikel Binnenlands Bestuur

Meer weten over het project? Neem contact op met Menno Spaan

Terug naar de Meting innovatiekracht
>Terug naar de Meting innovatiekracht