Leiderschap in crisistijd, hoe doe je dat?

Van leiders wordt in crisistijd verwacht dat ze zekerheid en bescherming bieden. Maar juist dan voert onzekerheid de boventoon. Wat kun je in zo'n situatie als leider doen om toch de steun te geven die nodig is? Vijf aangrijpingspunten voor leiders om in deze tijd hun leiderschap vorm te geven.

Leiderschap in crisistijd, hoe doe je dat?
Ilse de Bruijn
Ilse de Bruijn |
Blog
|

Tags

|

De huidige crisis brengt veel onzekerheid met zich mee. Onze gezondheid, ons werk en inkomen en ons sociale leven is op dit moment in beweging. De emoties die dit bij veel mensen losmaakt, doet denken aan een soort rouwcurve. Men gaat van ontkenning, via boosheid, vechten en depressie naar aanvaarding. Ieder doorloopt dit proces op eigen wijze én op eigen snelheid. Daar komt bij dat we dit allemaal vanuit onze thuissituatie meemaken. Als collega’s ben je niet meer in elkaars fysieke aanwezigheid, waardoor je je eigen ervaringen wellicht minder snel, maar in ieder geval op een andere manier deelt.

Hoe kun je steun geven in een tijd waarin onzekerheid de boventoon voert?

Leiderschap in crisissituaties kent meestal twee fasen. De eerste fase is om rust en orde te brengen in de chaos. In de tweede fase gaat het om het accepteren van de nieuwe realiteit en om het vooruitkijken naar de toekomst. Tijdens een crisis wordt van leiders zekerheid en bescherming gevraagd, terwijl ze dit niet volledig kunnen bieden. Denk aan de uitspraak van Mark Rutte op de persconferentie op 12 maart: 'Met 50 procent van de kennis, moeten we 100 procent van de besluiten nemen.' Hoe kun je steun geven in een tijd waarin onzekerheid de boventoon voert?

  1. Wees duidelijk. Mensen willen weten waar ze aan toe zijn. En wees vooral ook eerlijk als het toekomstscenario nog niet (helemaal) helder is. Dat dit nodig is, werd extra duidelijk tijdens de persconferentie van het kabinet op 23 maart. Te veel ministers waren betrokken, de maatregelen waren niet duidelijk en de toon was wat te luchtig. De ministers namen de kritiek die volgde ter harte waardoor de persconferentie van 31 maart glashelder was. Het was een mooie combinatie van complimenten aan de ene kant en een strenge oproep tot het volgen van de maatregelen aan de andere kant.
  2. Stel je kwetsbaar op. Geef als leider vanuit je mens-zijn aan dat jij het ook moeilijk vindt. Bedenk daarbij dat jezelf kwetsbaar opstellen juist het toppunt van kracht is. En weet dat kwetsbaarheid iets anders is dan zwak zijn. Zwakte betekent dat je als leider wegloopt voor je verantwoordelijkheid en dat je je niet laat horen en zien, juist wanneer iedereen je nodig heeft.
  3. Doe op de korte termijn waar je goed in bent. En durf juist nu te innoveren om op de lange termijn tot nieuwe oplossingen te komen die aansluiten bij de nieuwe realiteit. ‘Kwalificeer je voor de toekomst, zonder het verleden te diskwalificeren’, aldus Jaap Boonstra. Zo schieten de digitale initiatieven nu als paddenstoelen uit de grond, maar wel vanuit de core business van iedere onderneming.
  4. Ga er niet vanuit dat mensen weten wat ze moeten doen. Juist omdat het crisis is, zijn mensen onzeker. Dat geldt voor de meest slimme mensen. Dus neem mensen mee en herhaal de boodschap, zowel naar medewerkers als naar klanten. Laat aan de buitenwereld zien waar je van bent en blijf dat doen. Zo blijf je ‘on top of mind’.
  5. Kies voor een persoonlijke benadering. De één gaat zijn gang en vindt het fijn om eens per week te skypen. De ander voelt zich uit het veld geslagen en heeft het nodig om iedere dag even kort te bellen over de stand van zaken. Kortom: bekijk wat ieder nodig heeft en pas je aanpak daarop aan. En weet dat ieders behoefte de zijne of hare is.

Een belangrijk uitgangspunt voor leidinggeven, in het bijzonder in crisistijd, is het vertrouwen in de ander. Vertrouw erop dat mensen – ook thuis – met de beste bedoelingen werken en hun uiterste best willen doen om goed uit deze crisis te komen. Maak dan ook ruimte om dit – informeel – met elkaar te bespreken. En benut al het aanwezige potentieel binnen het team of organisatie om samen tot de beste oplossingen te komen.

Nieuwsbrief

Iedere week stellen wij met veel aandacht een nieuwsbrief samen over één van onze thema's. Vink aan waarover u de nieuwsbrief wilt ontvangen.

Onze nieuwsitems zijn kort, zonder PR-praat en met relevante informatie op het vakgebied. Wij respecteren uw privacy.