Ambtelijk vakmanschap vereist verbindende kwaliteiten

In de veranderende context van gemeenten wordt het vakmanschap van een ambtenaar steeds belangrijker. De ambtenaar is de schakel tussen gemeente en gemeenschap. Onderzoekers van de Tilburg University brachten in kaart welke handelingen en werkprincipes hierbij van belang zijn.

Ambtelijk vakmanschap vereist verbindende kwaliteiten
Nieuws
|

Voor een ambtenaar is het 'enkel' hebben van expertise niet genoeg. Opererend op de grens tussen gemeente en gemeenschap, wordt van hem/haar meer gevraagd dan het overdragen van kennis. Een succesvolle afronding van een project vereist ambtelijk vakmanschap.

In de veranderende context van gemeenten wordt het vakmanschap van een ambtenaar steeds belangrijker.

Tilburg University deed onderzoek onder gemeenteambtenaren die actief zijn op het raakvlak met een participerende samenleving. Deze ambtenaren investeren in de relatie met bewoners en belanghebbenden, maar verbinden ook interne projecten en processen met externe initiatieven. Zij werken bijvoorbeeld als projectleider of beleidsadviseur, voornamelijk in het ruimtelijke, maar soms ook in het sociale, culturele of economische domein.

Op basis van de uitkomsten van hun kwalitatieve studie, stelden de onderzoekers (Wieke Blijleven, Merlijn van Hulst, Frank Hendriks) een vijftal ‘vitale werkpraktijken’ op. Dit zijn categorieën van activiteiten die met enige regelmaat voorkomen in het werk van een ambtenaar die zich op het raakvlak met de participerende samenleving bevindt. Deze werkpraktijken worden door meerdere ambtenaren ingevuld, waarbij eenieder zijn rol pakt en zijn talenten en competenties inzet.

In het rapport 'Publieke bricoleurs: Over ambtelijk vakmanschap op het raakvlak van gemeente en gemeenschap' beschrijven de onderzoekers deze vitale werkpraktijken:

  • Situaties in kaart brengen: (bijv.) contact maken met de betrokkenen en belanghebbenden om een helder beeld te krijgen van de situatie en om de ‘vraag achter de vraag’ te ontdekken.
  • Relatiewerk verrichten: (bijv.) contact maken om relaties te bouwen of te onderhouden met bewoners van een wijk of belanghebbenden in een proces. Het creëren van wederzijds vertrouwen en begrip.
  • Werken aan gedragen oplossingen: (bijv.) bemiddelen tussen bewoners en andere belanghebbenden, conflicten aan de voorkant aanpakken, meedenken met bewoners over de realisatie van hun ideeën.
  • Aansluiten van buiten op binnen en omgekeerd: (bijv.) bemiddelen tussen buiten en binnen (het stadhuis) en je creatief bewegen tussen de kaders van de (gemeentelijke) wet- en regelgeving.
  • Praktisch ondersteunen: (bijv.) het organiseren van manieren of bijeenkomsten voor het ophalen en ondersteunen van ideeën van bewoners en andere maatschappelijke partijen, of het verbinden van initiatiefnemers met andere bewoners, ondernemers en organisaties in de gemeente of wijk.

De onderzoekers beschrijven daarnaast een aantal basiskenmerken van hoe ambtelijke vakmensen opereren. Deze zijn: open, resultaatgedreven, verbindend en bricolerend. Het laatstgenoemde principe verwijst naar de mogelijkheid om met beperkte middelen iets nieuws te creëren. Binnen gestelde kaders werken ambtelijke vaklui stap voor stap met dat wat voorhanden is.

Niet alleen presenteert het essay de bevindingen van het onderzoek, ook bevat het concrete handreikingen om als ambtenaar in een participerende gemeenschap als vakman te werk te gaan. Welke gemeenten hebben dit soort thema's in hun opleidingspakket? Wellicht biedt dit onderzoek een mooie aanleiding voor gemeenten om hun opleidingsprogramma's tegen het licht te houden en het ontwikkelen van deze vitale werkpraktijken daarin een plek te geven.

Om meer te lezen over hoe publieke professionals zich verhouden tot een participerende samenleving, gaat u naar onze themapagina over democratische vernieuwing.

Nieuwsbrief

Iedere week stellen wij met veel aandacht een nieuwsbrief samen over één van onze thema's. Vink aan waarover u de nieuwsbrief wilt ontvangen.

Onze nieuwsitems zijn kort, zonder PR-praat en met relevante informatie op het vakgebied. Wij respecteren uw privacy.

Terug naar de Meting innovatiekracht
>Terug naar de Meting innovatiekracht