Citizen science bij het RIVM

Het RIVM gebruikt citizen science om burgers mede-onderzoekers te maken van luchtkwaliteit. Deze aanpak is als één van 16 succescasussen uitgelicht in het boek 'Van indammen naar laten stromen' van Menno Spaan, dat wordt uitgebracht in het Engels.

Citizen science bij het RIVM
Nieuws
|

Tags

|

Op verschillende manieren betrekt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) burgers bij het meten van de luchtkwaliteit. Deze aanpak wordt ook wel citizen science ('burgerwetenschap') genoemd. De aanzet voor het gebruik van citizen science werd enkele jaren geleden gegeven door de introductie van de iSPEX. Dit is een opzetstuk dat een smartphone verandert in een wetenschappelijk instrument om fijnstof te meten. Op die manier kan iedereen een bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek naar de concentraties en de samenstelling van fijnstof in de lucht. De fijnstofkaarten die het RIVM met gegevens van citizen science kan maken, zijn vaak nauwkeuriger dan gegevens van satellieten. Daarnaast wordt de bekendheid van fijnstof onder de bevolking vergroot en levert deze manier van meten potentieel inzicht op in de samenstelling van fijnstof.

Middenin de samenleving

De afgelopen 2,5 jaar is het programma fors gegroeid. Er wordt gewerkt met verschillende sensoren om de luchtkwaliteit samen met burgers te meten. Gebruik makend van het Duitse citizen science-project Luftdaten.info richt het RIVM zich op het ontwikkelen en ondersteunen van communities waarin burgers gezamenlijk aan de slag gaan met het meten van fijnstof. Door gebruik te maken van burgermetingen heeft het RIVM de omslag gemaakt naar een organisatie die middenin de samenleving staat. Het RIVM neemt hierin de rol in van onafhankelijke partij die de metingen door burgers faciliteert. Daarbij staat openheid en transparantie centraal. Het RIVM zorgt tevens voor validatie en correctie van data van burgers, zodat de bruikbaarheid verbetert.

Het RIVM heeft de omslag gemaakt naar een organisatie die middenin de samenleving staat

Lessen voor andere landen

Met deze innovatie laat het RIVM zien dat het in staat is om te werken over landsgrenzen en organisatiegrenzen heen. Het RIVM maakt gebruik van het commitment van burgers voor een schonere lucht om zo tot nauwkeurige metingen te komen. Interessant is dat deze manier van werken zowel effectief kan zijn in landen waar de overheid een stevige onafhankelijke rol heeft zoals in Nederland, als in landen waar dat niet het geval is en burgers zelf aan de slag gaan omdat de overheid deze rol niet op zich neemt.

Internationaal delen

Het gebruik van citizen science door het RIVM is als succescasus beschreven in het boek 'Van indammen naar laten stromen' van Menno Spaan. Dit boek is nu vertaald naar het Engels, zodat succescasussen als deze ook internationaal gedeeld kunnen worden. Fijnstof houdt zich immers niet aan landsgrenzen. In 'From Containment to Free Flow: A handbook for the innovation of public organisations' hebben de casussen uit de Nederlandse versie een update gekregen én wordt ingegaan op hoe andere landen deze Nederlandse innovaties kunnen toepassen. Daarin lees je ook meer over de huidige status van citizen science bij het RIVM.

Nieuwsbrief

Iedere week stellen wij met veel aandacht een nieuwsbrief samen over één van onze thema's. Vink aan waarover u de nieuwsbrief wilt ontvangen.

Onze nieuwsitems zijn kort, zonder PR-praat en met relevante informatie op het vakgebied. Wij respecteren uw privacy.