Wauw, de organisatie van de toekomst bestaat!

Hoe gaat organiseren er in de toekomst uitzien? Niet meer in kolommen, maar horizontaal, over organisatiegrenzen heen. En deze vorm van organiseren bestaat!

Wauw, de organisatie van de toekomst bestaat!

Wij zijn gewend om organisaties in kolommen in te richten. Niks mis met een mooie hark. Of toch wel? Al vijftien jaar doe ik met regelmaat onderzoek naar samenwerking in de strafrechtketen. De politie spoort op, het OM vervolgt en de rechter doet een uitspraak. Simpel, nietwaar? Als iedereen zijn werk doet, gaat dat prima. Ware het niet dat deze organisaties bekostigd worden op basis van het aantal opsporingen en zaken dat wordt afgedaan. Dat zorgt ervoor dat zij zich gaan richten op hun primaire doelstellingen en niet op de overkoepelende taak: een veiliger samenleving.

Neem bijvoorbeeld een casus van de politie. Op uitgaansavonden gaan agenten vroeg op pad om te voorkomen dat er incidenten ontstaan. Er gaat preventieve werking uit van hun aanwezigheid. Ze zijn er snel bij als het mis lijkt te gaan. Geen aanhoudingen. Een goed resultaat, zou je zo zeggen. Maar helaas niet voor de financiën. Want het aantal aanhoudingen bepaalt de bekostiging van de politie.

Wat in alle onderzoeken naar voren komt is dat de werkvloer ‘ondanks de aansturing en centrale bekostiging’ de goede dingen doet. Met andere woorden: de agent op straat doet wat hem of haar goed dunkt, ook al past dat niet in de plaatjes van bekostiging, monitoring en control. Dat geldt ook voor de officier van justitie, voor de rechter en voor alle andere organisaties die betrokken zijn.

Maar wat betekent dit nu voor je aansturing? Het antwoord is eenvoudig. Stel de maatschappelijke problematiek centraal en organiseer daar de partners omheen, bij voorkeur zo laag mogelijk in de organisatie, direct tegen de praktijk aan. Een voorbeeld van de nieuwe manier van werken vind ik de veiligheidshuizen. Het siert het ministerie van Veiligheid en Justitie dat zij wat ooit begon met de eerste front office in Eindhoven, hebben laten uitgroeien tot een vast fenomeen. In de veiligheidshuizen zitten de professionals bij elkaar om casussen te bespreken en op te lossen. Hun organisaties staan ten dienste aan hen. Helemaal op die manier gaat het nog niet, maar het komt steeds dichterbij.

Voor een project mocht ik onlangs het casusoverleg verwarde personen meemaken in het veiligheidshuis in Rotterdam. Hier loopt men voorop in Nederland. In het overleg worden personen besproken die gevaarlijk zijn voor hun omgeving op het raakvlak tussen geestelijke gezondheidszorg en forensische zorg (zorg met gedwongen ontneming van vrijheden). Het Openbaar Ministerie, de reclassering, zorginstellingen, politie en gemeenten zitten bij elkaar onder begeleiding van een procesregisseur. De casussen worden besproken. Het gaat razendsnel. Informatie wordt uitgewisseld. Iedere professional weet wat wel en niet kan worden gedeeld met de anderen.

Situaties waarin iemand steeds weer over de grens gaat, iemand die gevaarlijk is voor de omgeving, waarbij verslaving een rol speelt of ook beperkte verstandelijke vermogens. Werkt dwang, of is hulpverlening nodig? Wat is al geprobeerd en welke opties zijn er? Instellingen die samenwerken. De patiëntsituatie staat centraal. Ik ben overtuigd. Dit is hoe organiseren in de toekomst eruit ziet.

}